Rozdział XII – O rzeczach ostatecznych

Rozdział XII

O rzeczach ostatecznych

1. Co w Piśmie świętym Bóg poleca nam jako nader skuteczny środek uchronienia się grzechów? 
   W Piśmie świętym Bóg jako nader skuteczny środek uchronienia się grzechów poleca nam pamięć na rzeczy ostateczne, tak nas upominając: „We wszystkich sprawach swoich pamiętaj na ostateczne rzeczy swoje, a na wieki nie zgrzeszysz”.
2. Co to są rzeczy ostateczne? 
   Rzeczy ostateczne są to te rzeczy, które człowieka spotkają na ostatku, to jest śmierć, sąd, piekło, niebo; ale po sądzie przed niebem może być czyściec.
3. Co powinniśmy sobie głównie przypominać o śmierci? 
   O śmierci powinniśmy sobie przypominać głównie, ze jest ona karą za grzechy, że jest chwilą, od której zależy wieczność, tak, iż po śmierci nie ma już miejsca na pokutę i zasługę, i że nie wiemy, kiedy i jak umrzemy.
4. Co się dzieje z duszą zaraz po śmierci? 
   Zaraz po śmierci dusza staje przed trybunałem Chrystusa na sąd szczegółowy.
5. Z czego odbywa się sąd szczegółowy nad duszą? 
   Na sądzie szczegółowym dusza będzie sądzona ze wszystkiego, a więc z myśli, słów, uczynków i z opuszczenia dobrego; a wyrok ten zostanie zatwierdzony na sądzie powszechnym, który jest jakby ujawnieniem na zewnątrz wyroku na sądzie szczegółowym.
6. Co się stanie z duszą po sądzie szczegółowym? 
   Po sądzie szczegółowym dusza, jeżeli nie będzie mieć łaski z powodu grzechu śmiertelnego, zaraz idzie do piekła; jeżeli jest w stanie łaski, a jest także wolna od wszystkich grzechów powszednich i od wszystkich kar doczesnych, idzie zaraz do nieba; jeżeli zaś jest wprawdzie w stanie łaski, ale jeszcze ma na sobie jakiś grzech powszedni, albo jakąś nie odpokutowaną. Karę doczesną dostaje się do czyśćca, dopóki nie uczyni w zupełności zadość sprawiedliwości Bożej.
7. Co będzie z potępionymi w piekle? 
   W piekle, które Pismo św. nazywa także przepaścią lub gehenną, wieczne męki cierpią złe duchy, a razem z nimi ludzie potępieni, na samej tylko duszy przed sądem powszechnym, a na duszy i ciele po sądzie powszechnym.
8. Na czym polegają kary potępionych? 
   Kary potępionych polegają na tym, że:
   – nie mogą oni nigdy oglądać Boga;
   doznają najstraszliwszych mąk ognia piekielnego, który jest ogniem rzeczywistym, co pali a nie niszczy; doznają też potępieni mąk z powodu ciemności, wyrzutów sumienia i gniewu, wymownego smutku i rozpaczy, oraz z powodu towarzystwa szatanów i innych potępionych.
9. Czy kara utraty Boga jest jednakowa dla wszystkich? 
   Kara utarty Boga jest jednakowa dla wszystkich; inne natomiast kary i męki nie są jednakowe dla wszystkich, lecz rozmaite, zależnie od liczby i ciężkości grzechów.
10. Co będzie z duszą w czyśćcu? 
    Dusza w czyśćcu cierpi kary doczesne za grzechy, za życia jeszcze nie odpokutowane zupełnie, dopóki w pełności nie uczyni zadość sprawiedliwości Bożej i nie dostanie się do nieba.
11. Jakie męki cierpi dusza w czyśćcu? 
    Dusza w czyśćcu cierpi z tego powodu, że jeszcze nie ogląda Boga; cierpi ona też inne dotkliwe męki.
12. Czy kary doczesne dusz w czyśćcu cierpiących są jednakowe dla wszystkich? 
    Kary dusz w czyśćcu cierpiących nie są jednakowe dla wszystkich, lecz różnią się między sobą stopniem surowości i długością, zależnie od tego, za jakie grzechy powszednie każda dusza cierpi i jaką karę doczesną odpokutowuje; nadto męki te mogą być skrócone i złagodzone przez pomoc, z jaką się im spieszy.
13. Czy czyściec skończy się po sądzie ostatecznym? 
    Po sądzie ostatecznym czyściec skończy się: sprawiedliwości Bożej za dusze, które wtedy będą jeszcze w czyśćcu, stanie się zadość w sposób od Boga ustanowiony i te wszystkie dusze pójdą do nieba.
14. Co będzie z duszami w niebie? 
    W niebie dusze sprawiedliwych bez ciał przed sądem ostatecznym, a z ciałami po sądzie ostatecznym, cieszą się oglądaniem Boga twarzą w twarz, a przez to zażywają na wieki wszelkiego szczęścia, bez domieszki czy bojaźni jakiegokolwiek zła, w towarzystwie Pana naszego Jezusa Chrystusa, Najświętszej Maryi Panny i wszystkich Świętych.
15. Czy wszyscy Święci w niebie zażywają jednakowej szczęśliwości wiecznej? 
    Święci w niebie nie wszyscy zażywają jednakowej szczęśliwości wiecznej, lecz jedni zażywają jej w mniejszym stopniu, drudzy zaś w większej.
16. Jaka jest przyczyna tej różnicy? 
    Przyczyna tej różnicy jest ta, że Święci w niebie do oglądania Boga twarzą w twarz są dopuszczenie dzięki światłości chwały; tę światłość Bóg wlewa każdemu z nich, Aniołom zaś według godności i łaski, jaką każdy z nich posiada, a ludziom według ich zasług, ale tak, że wszyscy, choć w stopniu nierównym obdarzeni światłością chwały, są zupełnie szczęśliwi.